Khái quát về Luật Xây dựng

Nhu cầu về lĩnh vực xây dựng hiện đang là một trong những nhu cầu tất yếu và cần thiết trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta. Trong những năm gần đây thì ngành xây dựng nước ta có vai trò quan trọng, đóng góp tích cực vào các khâu đột phá của nền kinh tế, từ phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao phát triển xã hội tạo môi trường đầu tư để thu hút các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Góp phần quan trọng vào những thành tựu đó của ngành xây dựng không thể không kể đến vai trò của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng bằng cách ban hành Luật Xây dựng để điều chỉnh các vấn đề liên quan đến lĩnh vực xây dựng, tạo cơ sở pháp lý để các bên yên tâm tiến hành hoạt động xây dựng trên thực tiễn:

1. Nguyên tắc cơ bản trong hoạt động xây dựng

Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo bởi sức lao động của con người thông qua việc sử dụng nguyên vật liệu xây dựng, các thiết bị công trình lắp đặt được liên kết chặt chẽ với đất, bao gồm phần dưới mặt đất, mặt nước, trên mặt đất hoặc mặt nước và được xây dựng theo các bản thiết kế đã được thẩm định, phê duyệt trước đó.
Khi tiến hành các hoạt động xây dựng công trình thì cần phải đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc được ghi nhận trong Luật Xây dựng hiện hành năm 2014. Các nguyên tắc bao gồm:
- Việc xây dựng công trình phải được bảo đảm đúng theo kế hoạch, quy hoạch và thiết kế, bảo vệ cảnh quan môi trường và phải phù hợp các điều kiện tự nhiên xã hội của địa phương nơi có công trình.
- Việc xây dựng công trình phải đảm bảo ổn định cuộc sống của nhân dân và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội kết hợp quốc phòng an ninh.
- Việc xây dựng công trình phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về các vật liệu xây dựng và bảo đảm nhu cầu tiếp cận công trình an toàn, thuận lợi.
- Sử dụng hợp lý các nguồn lực tài nguyên tại các khu vực có dự án và bảo đảm sử dụng đúng mục đích và đối tượng xây dựng.
- Đảm bảo chất lượng xây dựng công trình cũng như thực hiện đúng tiến độ dự án xây dựng. Công trình phải đảm bảo tính anh toàn về tài sản, tính mạng, sức khỏe con người.
- Đảm bảo công khai minh bạch các nguồn tài chính, nguồn lực để thực hiện hoạt động xây dựng, đảm bảo tính đồng bộ của các công trình cũng như hạ tầng kỹ thuật.
- Khi chủ thể tham gia các hoạt động xây dựng thì cần đảm bảo đủ các điều kiện về năng lực phù hợp với các loại dự án, các cấp công trình nhất định.
- Cần phải phân định rõ các chức năng quản lý nhà nước trong hoạt động xây dựng với chức năng của chủ đầu tư phù hợp với các nguồn vốn sử dụng.

2. Các loại công trình xây dựng

Theo quy định của pháp luật xây dựng thì công trình xây dựng được phân cấp thành các loại như sau:
- Công trình dân dụng bao gồm: nhà ở riêng lẻ, nhà ở chung cư và các công trình công cộng bao gồm các công trình giáo dục, y tế, khách sạn, nhà khách, nhà phục vụ giao thông, nhà ga, bến xe, các công trình thể thao theo quy định.
- Công trình công nghiệp bao gồm các công trình khai thác kim loại, các công trình hóa chất, công trình dầu khí, các công trình công nghiệp, công trình năng lượng, các công trình công nghiệp thực phẩm, các kho chứa vật liệu nổ.
- Công trình giao thông bao gồm các công trình đường bộ, đường sắt, công trình đường thủy, công trình về cầu, hầm, sân bay, nhà ga, tàu điện ngầm.
- Công trình thủy lợi bao gồm các hồ, đập thủy điện, các kênh ống dẫn nước, công trình bờ bao các loại.
- Công trình hạ tầng kỹ thuật bao gồm các công trình cấp thoát nước, các công trình liên quan đến xử lý chất thải, bãi chứa hoặc công trình chiếu sáng đô thị.
Các cấp công trình xây dựng được phân cấp theo từng loại công trình và căn cứ vào tầm quan trọng và quy mô của mỗi công trình do Bộ Xây dựng ban hành trong Quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng.

3. Điều kiện năng lực hành nghề hoạt động xây dựng 

3.1. Quy định về điều kiện năng lực của tổ chức hoạt động xây dựng
Nhà thầu thực hiện hoạt động xây dựng được phân thành các hạng là hạng I, hạng II, hạng III và do cơ quan có thẩm quyền đánh giá cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng. Tổ chức tham gia hoạt động phải tiến hành đăng ký kinh doanh ngành nghề liên quan đến hoạt động xây dựng.
Cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ năng lực cho tổ chức là Bộ Xây dựng đối với chứng chỉ hạng I, Sở Xây dựng đối với chứng chỉ hạng II, hạng III.
Nếu nhà thầu là tổ chức nước ngoài thì cần phải tuân thủ các quy định về đấu thầu và phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động xây dựng.
3.2. Quy định về điều kiện năng lực của cá nhân hoạt động xây dựng
Cá nhân khi tham gia hoạt động xây dựng phải có các chứng chỉ, văn bằng đào tạo chuyên môn liên quan đến việc đảm nhận hoạt động xây dựng do các cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp.
Cá nhân khi đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng phải đáp ứng được các điều kiện sau:
- Có trình độ, năng lực chuyên môn với nội dung hoạt động khi đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng.
- Có thời gian thực hành, làm việc thực tế và có kinh nghiệm thực hiện các công việc phù hợp với nội dung trong đề nghị cấp chứng chỉ.
- Cá nhân đó đã qua kỳ thi sát hạch kiểm tra kinh nghiệm và kiến thức liên quan đến lĩnh vực hành nghề hoạt động xây dựng.
Thẩm quyền cấp chứng chỉ và kiểm tra sát hạch thuộc về cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng đối với hạng I, Sở Xây dựng hoặc tổ chức xã hội nghề nghiệp cấp chứng chỉ đối với các hạng còn lại.

4. Trình tự đề nghị cấp Giấy phép xây dựng

Theo quy định của Bộ Xây dựng quy định về trình tự cấp phép xây dựng thì chủ thể tiến hành hoạt động xây dựng chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp phép. Hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp phép xây dựng theo mẫu do Bộ Xây dựng ban hành.
- Bản sao hợp lệ các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đất xây dựng công trình như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương.
- Bản sao hợp lệ bản vẽ thiết kế thi công, bản vẽ kỹ thuật đối với các công trình xây dựng đã được phê duyệt và thẩm định theo quy định.
- Các báo cáo, tài liệu về việc đảm bảo an toàn của công trình xây dựng đối với tài sản, sức khỏe con người, các phương án đảm bảo an toàn môi trường và các phương án huy động vốn của công trình, các dự án đầu tư.
- Văn bản chấp thuận các biện pháp thi công móng đối với các công trình có tầng hầm của cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo an toàn công trình và các công trình lân cận và công trình liền kề.
Cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng đó là Bộ Xây dựng, UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện tùy vào từng hạng công trình. Đại diện công trình xây dựng tiến hành nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền.
Cơ quan có thẩm quyền tiến hành cấp phép trong thời hạn theo quy định pháp luật xây dựng. Trường hợp từ chối cấp phép thì phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do và yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ đối với chủ thể tiến hành hoạt động xây dựng.
Đối với từng loại, từng cấp công trình thì thủ tục cấp phép xây dựng là khác nhau và có thể bổ sung thêm một số giấy tờ, tài liệu cần thiết khác.
Khi tiến hành hoạt động xây dựng thì cần phải nắm rõ các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động xây dựng. Liên hệ ngay đến 1900.6199 để được tư vấn và hỗ trợ miễn phí.